به گزارش پایگاه خبری قرطاس به نقل از ساینس نیوز (Science News)، فناوری هوش مصنوعی اکنون می‌تواند نسخه‌های بسیار واقعی از صدای انسان‌ها بسازد؛ نسخه‌هایی که قادرند جمله‌هایی را بگویند که هرگز بر زبان صاحب صدا جاری نشده است. این پیشرفت شگفت‌انگیز، هم امیدبخش است و هم هشداردهنده.
بر اساس گزارش منتشرشده در پادکست «اعماق: با من حرف بزن» (The Deep End: Talk to Me) از پایگاه خبری ساینس نیوز، کلون‌سازی صوتی با هوش مصنوعی به نقطه‌ای رسیده است که تنها با یک صفحه‌کلید و اتصال به اینترنت می‌توان صدای هر فردی را شبیه‌سازی کرد و او را به گفتن هر جمله‌ای واداشت. این فناوری برای بیماران از دست‌داده توانایی تکلم، تحولی معجزه‌آسا بوده، اما همزمان ابزاری خطرناک برای کلاهبرداری، جعل عمیق و بحران‌های سیاسی تبدیل شده است.
دنیای تازه صداهای مصنوعی
هانی فرید (Hany Farid)، دانشمند علوم رایانه دانشگاه دارتموث و بنیان‌گذار شرکت «گت ریل سکیوریتی» (Get Real Security) که متخصص تشخیص محتوای واقعی از جعلی است، در این باره می‌گوید: «امروز با چیزی بیشتر از یک صفحه‌کلید و اینترنت، می‌توانید تایپ کنید و تصویر، صدا یا ویدیویی از هر کسی دریافت کنید که در حال انجام دادن یا گفتن هر چیزی است.» او این وضعیت را «هم هیجان‌انگیز و هم وحشتناک» توصیف می‌کند.
معجزه‌ای برای بیماران ALS
برای ژولس رودریگز (Jules Rodriguez)، مردی که به دلیل بیماری ALS توانایی تکلم خود را از دست داده، شنیدن صدای کلون‌شده‌اش تجربه‌ای عمیقاً احساسی بوده است. او می‌گوید: «وقتی اولین بار صدای کلون‌شده‌ام را شنیدم، حس کردم دوباره ظهور کرده‌ام. همسرم وقتی آن را شنید گریه کرد، چون خیلی شبیه صدای من قبل از بیماری بود.»
کیت نیلسون (Kate Nilson)، آسیب‌شناس گفتار و زبان، نیز تأکید می‌کند که این فناوری برای افرادی که قدرت تکلم را از دست داده‌اند، تحولی بنیادین ایجاد کرده است.
تهدیدی جدی برای امنیت و دموکراسی
اما روی دیگر سکه تاریک است. فرید هشدار می‌دهد: «کلاهبرداری‌های گسترده‌ای در جریان است؛ از کلاهبرداری‌های عاشقانه گرفته تا تماس با والدین و ادعای ربودن فرزندانشان و درخواست باج، تا مسائل ژئوپلیتیک که افراد با صدای جعلی رهبران کشورها تماس می‌گیرند.» او حتی فاش می‌کند که صدای خودش توسط مهاجمی کلون شده و برای تماس با وکیلش در یک پرونده حساس استفاده شده است.
فرید همچنین به نفوذ کارگران IT کره شمالی به شرکت‌های فورچون ۵۰۰ با جعل صدا و هویت اشاره می‌کند و می‌گوید: «وقتی می‌توانید چهره، صدا و شباهت کسی را بدزدید، می‌توانید خسارت زیادی وارد کنید.»
دنیای خاکستری: ربات‌های سوگواری
بین این دو قطب سیاه و سفید، منطقه خاکستری وسیعی وجود دارد: «ربات‌های سوگواری» (Griefbots) یا نسخه‌های دیجیتال صدا و شخصیت افراد فقید که می‌توانند پس از مرگ با بازماندگان گفتگو کنند.
دیلان توماس دویل (Dylan Thomas Doyle)، کشیش سابق بیمارستان و پژوهشگر دانشگاه نورث‌وسترن، در این باره می‌گوید: «تنشی وجود دارد. از یک سو احساس می‌کنید این درست نیست و روایت فرهنگی برای درک آن نداریم، اما از سوی دیگر، آرامشی برای مردم به همراه دارد.»
کارینا ناگین (Karina Nagin) از سازمان «بریجینگ ویس» (Bridging Voice) نیز به پرسش‌های حقوقی و اخلاقی پیچیده اشاره می‌کند: «آیا می‌خواهید صدای شما در مراسم یادبودتان صحبت کند؟ آیا می‌خواهید پیام‌هایی با صدای خود برای فرزندتان در روز فارغ‌التحصیلی ذخیره شود؟ چه کسی مالک صدای شماست؟ این‌ها پرسش‌های بسیار دشواری هستند.»
تصمیم شخصی: صدایی که با مرگ خاموش می‌شود
ژولس رودریگز تصمیم گرفته است که صدای کلون شده‌اش با مرگ او از بین برود. همسرش می‌گوید: «او درخواست بسیار روشنی داشت که صدایش با او بمیرد. من صددرصد موافقم. صدای او در ویدیوها و یادگاری‌هایی که آگاهانه برای ما گذاشته زنده خواهد ماند، و همین کافی است.»
گزارش ساینس نیوز نشان می‌دهد که فناوری کلون‌سازی صوتی، همچون بسیاری از فناوری‌های نوظهور، در نقطه‌ای حساس ایستاده است: می‌تواند زندگی‌ها را نجات دهد، ارتباطات انسانی را بازیابی کند، یا به ابزاری برای فریب، جعل و تضعیف اعتماد عمومی تبدیل شود. آنچه روشن است، این است که عصر «اعتماد خودکار به صداها و چهره‌های دیجیتال» به پایان رسیده و جامعه بشری نیازمند قوانین، آگاهی و گفتگویی جدی درباره مالکیت صدا و مرزهای اخلاقی آن است.
منبع: ساینس نیوز (Science News) — پادکست The Deep End: Talk to Me، قسمت پنجم
